Coğrafya Ders Notları

59 Pins
 1d
Collection by
Gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir.
Piramit ikizkenar üçgene benzemektedir.
Doğum oranlarının yüksek olmasına karşılık ölüm oranlarının azalmaya başladığı nüfus piramididir.
Doğum oranları yüksek olduğu için piramidin tabanı geniştir.
Sağlık koşullarının iyileşmesine bağlı olarak  ölümlerinin azalmaya başladı�ğı gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir.
Bebek ölüm oranlarının azaldığı görülmektedir.
Doğum oranlarının yüksek, ölüm oranlarının az olması nüfus artışını hızlandırmıştır.
Günümüzde Bolivya, Filipinler, Hindistan, Meksika gibi gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir.
Az gelişmiş ülkelerin nüfus piramididir.
Doğum ve ölüm oranları fazladır.
Piramidin alt kısmının geniş olması doğum oranlarının çok olması ile açıklanır.
Piramidin üst kısmının az olması yaşlı nüfusun az olması ile açıklanır.
Bağımlı nüfusun yaş ortalaması düşüktür.
Ortalama yaşam süresi kısadır.
Sanayi devrimi öncesi toplumlar bu piramide sahiptirler.
Angola, Burundi, Benin, Sudan, Somali gibi az gelişmiş ülkelerin nüfus piramididir.
Dağ yamaçlarından düzlüğe inen akarsular, taşıdıkları materyalleri eğimin azaldığı yerlerde biriktirmesi ile oluşurlar. Akarsuların taşıdıkları maddeler ince ise, geniş bir alana yelpaze gibi yayılırlar. Bunlara da birikinti yelpazesi denir. Türkiye’de dağ eteklerinde, bu tip şekillere sıkça rastlanır.

TYT Coğrafya Ders Notları

58 Pins

AYT Coğrafya Ders Notları

0 Pins
Gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir.
Piramit ikizkenar üçgene benzemektedir.
Doğum oranlarının yüksek olmasına karşılık ölüm oranlarının azalmaya başladığı nüfus piramididir.
Doğum oranları yüksek olduğu için piramidin tabanı geniştir.
Sağlık koşullarının iyileşmesine bağlı olarak  ölümlerinin azalmaya başladığı gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir.
Bebek ölüm oranlarının azaldığı görülmektedir.
Doğum oranlarının yüksek, ölüm oranlarının az olması nüfus artışını hızlandırmıştır.
Günümüzde Bolivya, Filipinler, Hindistan, Meksika gibi gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir.
Nüfus Piramitleri: Düzgün Üçgen Şeklindeki Piramit
Gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir. Piramit ikizkenar üçgene benzemektedir. Doğum oranlarının yüksek olmasına karşılık ölüm oranlarının azalmaya başladığı nüfus piramididir. Doğum oranları yüksek olduğu için piramidin tabanı geniştir. Sağlık koşullarının iyileşmesine bağlı olarak ölümlerinin azalmaya başladığı gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir. Bebek ölüm oranlarının azaldığı görülmektedir. Doğum oranlarının yüksek, ölüm oranlarının az olması nüfus artışını hızlandırmıştır. Günümüzde Bolivya, Filipinler, Hindistan, Meksika gibi gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramididir.
Az gelişmiş ülkelerin nüfus piramididir.
Doğum ve ölüm oranları fazladır.
Piramidin alt kısmının geniş olması doğum oranlarının çok olması ile açıklanır.
Piramidin üst kısmının az olması yaşlı nüfusun az olması ile açıklanır.
Bağımlı nüfusun yaş ortalaması düşüktür.
Ortalama yaşam süresi kısadır.
Sanayi devrimi öncesi toplumlar bu piramide sahiptirler.
Angola, Burundi, Benin, Sudan, Somali gibi az gelişmiş ülkelerin nüfus piramididir.
Nüfus Piramitleri: Kenarları İçe Çökük Nüfus Piramidi
Az gelişmiş ülkelerin nüfus piramididir. Doğum ve ölüm oranları fazladır. Piramidin alt kısmının geniş olması doğum oranlarının çok olması ile açıklanır. Piramidin üst kısmının az olması yaşlı nüfusun az olması ile açıklanır. Bağımlı nüfusun yaş ortalaması düşüktür. Ortalama yaşam süresi kısadır. Sanayi devrimi öncesi toplumlar bu piramide sahiptirler. Angola, Burundi, Benin, Sudan, Somali gibi az gelişmiş ülkelerin nüfus piramididir.
akarsu biriktirme şekillerinden birkaçı resmedilmiştir. Tabata
Akarsu Biriktirme Şekilleri: Birikinti Konisi, Dağ İçi Ovası, Dağ Eteği Ovası, Taban Seviyesi Ovası
Dağ yamaçlarından düzlüğe inen akarsular, taşıdıkları materyalleri eğimin azaldığı yerlerde biriktirmesi ile oluşurlar. Akarsuların taşıdıkları maddeler ince ise, geniş bir alana yelpaze gibi yayılırlar. Bunlara da birikinti yelpazesi denir. Türkiye’de dağ eteklerinde, bu tip şekillere sıkça rastlanır.
akarsu biriktirme şekillerinden olan seki resmedilmiştir.
Akarsu Biriktirme Şekilleri: Seki (Taraça)
Alüvyal tabanlı vadi üzerindeki akarsuların, yeniden canlanarak, yatağını kazması sonucunda oluşan yüksekte kalmış eski vadi tabanlarıdır. Taraçaların oluşmasında akarsuların hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleri etkili olmaktadır.
akarsu biriktirme şekillerinden olan ırmak resmedilmiştir.
Akarsu Biriktirme Şekilleri: Irmak (Kum) Adası
Akarsu eğiminin azaldığı ve yatağın genişlediği yerlerde taşınan alüvyonlar küçük adacıklar şeklinde biriktirilir. Bunlara kum adacıkları adı verilir. Kum adaları akarsuyun taşıdığı su miktarı ve akış hızına bağlı olarak yer değiştirirler. Fakat üzerinde bitki örtüsü olan kum adacıklarından yer değiştirmedikleri anlaşılır.
akarsu aşındırma şekillerinden olan şelale ve dev kazanı resmedilmiştir. Kazan
Akarsu Aşındırma Şekilleri: Şelale ve Dev Kazanı
Akarsular aşındırma faaliyetleri ile yataklarının yumuşak kısımlarını ortadan kaldırır ve sert kısımları basamak haline gelir. Akarsuyun bu basamaklardan akışına şelale veya çağlayan denir. Akarsular, şelale yaparak döküldükleri yerlerde yeri aşındırarak dev kazanı adı verilen çukurları oluştururlar. Türkiye’deki en tanınmış şelaleler; Manavgat Çağlayanı ile Düden, Muradiye ve Gürlevik şelaleleridir.
akarsu aşındırma şekillerinden olan menderes resmedilmiştir.
Akarsu Aşındırma Şekilleri: Menderes (Büklüm)
Akarsular, eğimlerinin azaldığı yerlerde kıvrılarak akmaya başlarlar. Hem aşındırma hem de biriktirme sonucunda, bu kıvrımlar daha da genişleyerek menderesleri oluştururlar. Mendereslerin dış bükey kısımlarına çarpak, iç bükey kısımlarına ise yığınak adı verilir. Çarpaklarda akarsu yatağını yana doğru aşındırır. Yığınaklarda ise biriktirme işlemini gerçekleştirir.
vadi türleri resmedilmiştir.
Akarsu Aşındırma Şekilleri: Vadi
Akarsuların yataklarını derine ve yan aşındırması ile oluşan ve sürekli inişi olan uzun oluklardır. Akarsuların aşındırmasında en önemli etken eğim fazlalığıdır dolayısıyla hızlı su akışıdır. Ayrıca taşıdığı su miktarı, bitki örtüsü, arazi yapısı ve taşıdığı yük miktarı da aşındırma üzerinde önemli etkenlerdir.
akarsuların denge profili resmedilmiştir.
Akarsuların Denge Profili
Akarsular vadilerini kazıp derinleştirdikçe yatak eğimleri de gittikçe azalır. Bu yüzden zamanla akışları yavaşlar, aşındırma hızını kaybeder ve en sonunda da neredeyse sona erer. Akarsu yatağında başlangıçtaki pürüzler ve şelaleler ortadan kaldırılmış olur. Bu duruma erişen bir akarsuyun, ağzından kaynağına doğru uzanan profili iç bükey bir eğri halindedir. Buna denge profili denir. Denge profili derine aşındırmanın son sınırıdır.
akarsularda gözlenen 3 aşındırma tipi resmedilmiştir
Akarsularda Aşındırma (Derine, Yana ve Geriye Doğru Aşındırma)
Derine Doğru Aşındırma= Akarsuların yatağını düşey doğrultuda aşındırarak deniz seviyesine indirmeye çalışmasıdır. Yana Doğru Aşındırma= Akarsuların içlerindeki materyallerle birlikte eğimin azaldığı yerlerde salınım yaparak ve yanlara çarparak meydana gelen aşındırmadır. Geriye Doğru Aşındırma= Akarsuyun ağız kısmından itibaren zamanla yatağını kaynağına doğru kazarak yaptığı aşındırmadır. Bu aşındırmanın son şekli denge profilidir.
düzenli ve düzensiz akarsu rejim grafiği verilmiştir Ise
Akarsu Rejimi (Düzenli ve Düzensiz Akarsu Rejimleri)
Akarsular yıl boyunca aynı miktarda su taşımazlar. Akarsuyun taşıdığı su miktarının yıl içerisinde gösterdiği değişimlere akarsu rejimi denir. Akarsu rejimini etkileyen faktörler ise; Yağış rejimi= İklime bağlı olarak değişmektedir. Yağış rejimi düzenli ise akarsu rejimi de düzenlidir. Akarsu rejimini belirleyen temel etkendir. Yağış şekli= Yağış şekli kar ise akarsu rejimi düzensiz, yağmur ise akarsu rejimi düzenlidir.
kutup ikliminin yağış-sıcaklık grafiği ve haritası 40th, 70th
Kutup İklimi
- 70° enlemlerinden 90° enlemine (Kutup noktası) kadar görülür. - Mevsim yoktur, yıl boyu soğuk ve kuraktır. - Sıcaklık yıl boyunca 0°C’nin altındadır. - Yıllık ortalama sıcaklık –30°C civarındadır. - En düşük sıcaklık kutup gecesinin sonunda görülür. (Kuzey Kutbu’nda 21 Mart’ta, Güney Kutbu’nda ise 23 Eylül’de) - Termik yüksek basıncın etkisiyle yağış miktarı düşüktür. - Ortalama yağış 200 mm’nin altındadır. İnsan yerleşmelerine rastlanmaz.
tundra ikliminin yağış-sıcaklık grafiği ve haritası Serum, Tundra, 10 Things
Tundra İklimi
- 60° – 70° enlemleri arasında etkilidir. - Yıllık sıcaklık ortalaması 0°C’nin altındadır. - Yıllık sıcaklık farkı 30°C’dir. - En sıcak ay (yaz mevsimi) ortalaması 10°C’yi geçmez. - En soğuk ay ortalaması –30°C’dir. - Yaz mevsimi kısa ve serin, kış mevsimi soğuk ve uzundur (10 ayı bulur). - Yıllık yağış miktarı 250 mm‘den azdır. - Yağış rejimi düzensizdir. - Toprak yılın büyük bir bölümünde donmuş haldedir. - Yağışlar yazın düşer ve büyük bölümü kar şeklindedir.
sert karasal iklimin yağış-sıcaklık grafiği ve haritası 50 %, Bikini
Sert Karasal İklim
- Genel olarak, 40° – 60° enlemleri arasında, karaların deniz etkisinden uzak iç kısımlarında görülmektedir. - Yıllık sıcaklık ortalaması 0 – 10°C arasında değişir. - Yıllık sıcaklık farkı 30°C’den fazladır. - Yıllık sıcaklık farkının en fazla olduğu iklim tipidir. - Yıllık yağış miktarı 500–600 mm arasındadır. - Yağış rejimi düzensizdir ve yaz yağışları konveksiyoneldir. - Yazlar kısa, kışlar uzundur. - En fazla yağış yazındır. En az yağış ise kışın düşer.
ılıman karasal iklimin yağış-sıcaklık grafiği ve haritası 20th
Ilıman Karasal İklim
- Orta kuşak karalarının deniz etkisinden uzak iç kesimlerinde görülmektedir. - Step iklimi, bir geçiş iklimi özelliği gösterir. - Step ya da bozkır iklimi adı da verilmektedir. - Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuktur. - Yıllık sıcaklık farkı 30°C’dir. - Yıllık yağış miktarı 300-500 mm arasındadır. - Yağış rejimi düzensiz ve konveksiyoneldir. - Yıllık yağışın büyük bir bölümü ilkbaharda düşer. - Yazlar sıcak ve kuraktır. - Toprak tipi kestane ve kahverengi step toprağıdır.